Ô nhiễm không khí có thể làm trầm trọng thêm triệu chứng viêm khớp dạng thấp và nguy cơ bùng phát

Một nghiên cứu mới đây cho thấy việc tiếp xúc với ô nhiễm không khí, đặc biệt là các hạt bụi mịn PM2.5, có liên quan đến việc gia tăng mức độ hoạt động của bệnh và nguy cơ bùng phát ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp (RA). Những phát hiện này, được công bố trên tạp chí Annals of the Rheumatic Diseases (ARD), nhấn mạnh tầm quan trọng đối với các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe và các nhà hoạch định chính sách trong việc nhận thức tác động của ô nhiễm không khí đến việc quản lý bệnh RA.

Viêm khớp dạng thấp là một bệnh tự miễn mãn tính, đặc trưng bởi tình trạng viêm và tổn thương khớp, kèm theo các triệu chứng toàn thân ở các bộ phận khác của cơ thể. Bệnh ảnh hưởng đến khoảng 0,5% đến 1% dân số trưởng thành trên toàn cầu. Nhiều yếu tố góp phần vào sự phát triển của RA, bao gồm di truyền, thay đổi hệ miễn dịch và tiếp xúc với môi trường. Các yếu tố môi trường này có thể đóng vai trò quan trọng trong cả việc khởi phát và làm trầm trọng thêm RA, nhiều yếu tố trong số đó có thể điều chỉnh được. Hút thuốc là một yếu tố nguy cơ đã được xác định rõ, trong khi các yếu tố khí hậu như nhiệt độ và độ ẩm không khí, cũng như một số chất ô nhiễm như silica, cũng được cho là có liên quan.

Nghiên cứu mới về mối liên hệ giữa ô nhiễm không khí và viêm khớp dạng thấp

Các nghiên cứu dịch tễ học trước đây đã chỉ ra mối liên hệ giữa ô nhiễm không khí và nguy cơ phát triển RA. Một nhóm các nhà điều tra tại Hàn Quốc đã tiến hành nghiên cứu để đánh giá ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đến mức độ hoạt động của bệnh và sự xuất hiện các đợt bùng phát ở bệnh nhân RA đã được chẩn đoán, đồng thời khám phá các cơ chế tiềm ẩn.

Trong bài xã luận đi kèm, Jeffrey A. Sparks, MD, MMSc, thuộc Khoa Thấp khớp, Viêm và Miễn dịch, Bệnh viện Mass General Brigham / Brigham and Women’s Hospital và Trường Y Harvard, nhận xét: “Đây là một trong những nghiên cứu lớn nhất sử dụng các phương pháp mạnh mẽ để liên kết các chất ô nhiễm không khí với mức độ hoạt động của bệnh RA. Xét đến mức độ ô nhiễm không khí ngày càng gia tăng, những kết quả này có ý nghĩa quan trọng về mặt lâm sàng, sinh học và sức khỏe cộng đồng. Chúng cũng củng cố thêm rằng các chất hít vào có thể có tác động rộng đến nguy cơ và sự tiến triển của RA và có thể cả các bệnh tự miễn khác. Từ góc độ lâm sàng, điều này có thể mở ra hướng giảm nguy cơ bùng phát RA bằng cách tránh tiếp xúc với không khí kém chất lượng, đồng thời giải thích một phần cho những đợt bùng phát RA dường như không rõ nguyên nhân.”

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu đoàn hệ tiến cứu này đã theo dõi 1.070 bệnh nhân RA qua 12.583 lượt khám ngoại trú trong thực tế trong bốn năm (2021–2024) tại một trung tâm y tế lớn ở Hàn Quốc. Mức độ phơi nhiễm ô nhiễm không khí được ước tính bằng nồng độ hàng tháng của sáu chất ô nhiễm không khí chính (lưu huỳnh dioxide, SO2; nitơ dioxide, NO2; ozone, O3; carbon monoxide, CO; hạt vật chất có đường kính 10 µm, PM10; và hạt vật chất có đường kính 2,5 µm, PM2.5), được liên kết với mức độ hoạt động của bệnh và kết quả bùng phát được ghi nhận theo chiều dọc tại mỗi lần khám ngoại trú.

Phân tích thống kê được điều chỉnh theo đặc điểm nhân khẩu học, tình trạng huyết thanh, sử dụng thuốc, các yếu tố kinh tế xã hội và biến số khí tượng. Để phân tích độ nhạy nhằm kiểm soát tốt hơn các yếu tố gây nhiễu không đổi theo thời gian và tránh quan hệ nhân quả ngược vốn có trong phân tích hàng tháng, một thiết kế case-crossover sử dụng nồng độ chất ô nhiễm không khí hàng ngày trước mỗi lần khám đã được áp dụng, sử dụng hồi quy logistic có điều kiện để đánh giá những thay đổi trong cùng một bệnh nhân.

Kết quả nghiên cứu

“Nghiên cứu của chúng tôi phát hiện ra rằng nồng độ PM2.5 cao hơn có liên quan đến việc tăng mức độ hoạt động của bệnh và nguy cơ bùng phát, đặc biệt là khi tiếp xúc kéo dài với PM2.5 tăng cao trong hơn hai tuần,” giải thích điều tra viên chính Eun Bong Lee, MD, PhD, thuộc Khoa Thấp khớp, Khoa Nội, Trường Cao đẳng Y khoa Đại học Quốc gia Seoul, và Khoa Y học phân tử và Khoa học dược phẩm, Trường Cao học Khoa học Hội tụ và Công nghệ, Đại học Quốc gia Seoul, Hàn Quốc.

Các nhà điều tra xác định PM2.5 là yếu tố chính góp phần làm tăng mức độ hoạt động của bệnh RA. Bởi vì các hạt cực nhỏ này nhỏ hơn hồng cầu, chúng có thể dễ dàng di chuyển từ phổi vào máu, lưu thông đến các cơ quan xa. Sau đó, chúng có thể kích hoạt sản xuất quá mức các phân tử có hại gọi là các loại oxy phản ứng, gây ra stress tế bào, tổn thương DNA và kích hoạt phản ứng viêm trong các cơ quan.

“Nghiên cứu của chúng tôi có ý nghĩa quan trọng đối với việc hoạch định chính sách y tế công cộng. Mặc dù cần có thêm các nghiên cứu để xác định liệu việc cải thiện chất lượng không khí có thể làm giảm hoạt động bệnh ở bệnh nhân RA hay không, chúng tôi khuyến nghị những bệnh nhân này tránh tiếp xúc lâu dài với không khí kém chất lượng, đặc biệt là mức PM2.5 cao.”

Tiến sĩ Eun Bong Lee, MD, PhD, Khoa Thấp khớp, Khoa Nội, Trường Cao đẳng Y khoa Đại học Quốc gia Seoul, Hàn Quốc.

Nhận định từ các chuyên gia

Josef Smolen, MD, Tổng biên tập ARD, từ Đại học Y Vienna, cho biết thêm: “Như mọi khi, bài báo này đã trải qua quá trình phản biện kỹ lưỡng, và thật tuyệt khi biết rằng tất cả các nhà phản biện đều đồng ý về tầm quan trọng và sự thú vị của những phát hiện này. Tuy nhiên, chúng ta cần lưu ý rằng các quan sát này liên quan đến dân số Hàn Quốc được nghiên cứu, với nền tảng di truyền cụ thể và trong các điều kiện môi trường cụ thể. Liệu những dữ liệu này có đúng ở các khu vực khác trên thế giới hay không nên là trọng tâm của các nghiên cứu trong tương lai. Tuy nhiên, đây là một điểm khởi đầu tuyệt vời để chúng ta hiểu rõ hơn về các yếu tố có thể đóng vai trò trong việc ảnh hưởng đến hoạt động bệnh và đáp ứng điều trị của bệnh nhân RA. Và đây là lời cảnh tỉnh quan trọng: môi trường có thể là một yếu tố thiết yếu góp phần gây đau và viêm ở những bệnh nhân mà chúng ta chăm sóc.”

Nguồn tham khảo: Bài viết tham khảo từ trang news-medical.net (Nguồn gốc: Link gốc)

Đối với bệnh nhân viêm khớp dạng thấp, việc duy trì sức khỏe xương khớp là vô cùng quan trọng. Sản phẩm Calrosan Aqua F bổ sung Canxi từ tảo biển đỏ thiên nhiên giúp hỗ trợ xương chắc khỏe, giảm nguy cơ loãng xương, đồng thời hỗ trợ giảm các triệu chứng đau nhức xương khớp hiệu quả. Xem chi tiết sản phẩm Calrosan Aqua F.

---